توسعه ارتباط با جامعه و صنعت؛ گامی مؤثر در مسیر دانشگاه نسل جدید و تقویت درآمدهای پایدار

ارزش قراردادهای برون‌دانشگاهی دانشگاه تبریز از حدود ۲۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۱ به بیش از یک‌هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۵ رسیده است؛ رشدی بیش از هفت‌برابری که در کنار افزایش تعداد قراردادها از ۵۵ به ۱۳۲ مورد، از گسترش تعاملات دانشگاه با جامعه، صنعت و دستگاه‌های اجرایی حکایت دارد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، دکتر عطااله ندیری مدیر امور فناوری دانشگاه تبریز با اعلام این خبر گفت: این دستاورد حاصل مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه توسعه ارتباط با صنایع، شناسایی نیازهای فناورانه، تسهیل فرایندهای قراردادی و افزایش مشارکت اعضای هیئت علمی و دانشکده‌ها در فعالیت‌های برون‌دانشگاهی است؛ اقداماتی که با هدف ارتقای اثربخشی پژوهش‌ها، حل مسائل کشور و تقویت درآمدهای پایدار دانشگاه دنبال شده‌اند.

گسترش همکاری‌ها؛ از افزایش تعداد قراردادها تا رشد ارزش مالی
بررسی عملکرد دانشگاه تبریز نشان می‌دهد تعداد قراردادهای برون‌دانشگاهی از ۵۵ مورد در سال ۱۴۰۱ به ۱۳۲ مورد رسیده و حدود ۲٫۴ برابر شده است. ارزش مالی این قراردادها نیز از حدود ۲۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۱ به ۷۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته و در سال ۱۴۰۵ از یک‌هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال فراتر رفته است.
همچنین، مشارکت گسترده‌تر دانشکده‌ها در فعالیت‌های برون‌دانشگاهی، زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع علمی و تخصصی دانشگاه را فراهم کرده است؛ به‌گونه‌ای که به‌جز تعداد محدودی از دانشکده‌ها، سایر دانشکده‌ها نیز در این فعالیت‌ها مشارکت داشته‌اند.
شایان ذکر است این ارقام مربوط به قراردادهای برون‌دانشگاهی است و قراردادهای منعقدشده در چارچوب قانون جهش تولید دانش‌بنیان را شامل نمی‌شود. ارزش قراردادهای منعقدشده در این چارچوب نیز، بر اساس آمار اعلام‌شده، نزدیک به یک‌ونیم همت است که ظرفیت مالی و فناورانه همکاری‌های دانشگاه با بخش‌های بیرونی را بیش از پیش افزایش می‌دهد.

اقدامات اجرایی برای تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت
مدیریت امور فناوری دانشگاه تبریز طی پنج سال گذشته، با حمایت و رهنمودهای معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه و با بهره‌گیری از ظرفیت پنج مرکز و گروه زیرمجموعه خود، برنامه‌های متعددی را برای توسعه این همکاری‌ها اجرا کرده است.
راه‌اندازی و بهره‌گیری از سامانه‌های ساتع، ستاد و نان، پیگیری حضور دانشگاه در فهرست تأمین‌کنندگان تأییدشده صنایع بزرگ، برگزاری نشست‌های تخصصی با صنایع و دستگاه‌های اجرایی، توسعه همکاری با اتاق بازرگانی استان و برگزاری تورهای صنعتی برای اعضای هیئت علمی، از جمله اقدامات انجام‌شده در این حوزه است.
در داخل دانشگاه نیز، توسعه مشوق‌های مالی و معنوی، حمایت از اعضای هیئت علمی در فرایند مذاکره و انعقاد قراردادها، تسهیل فرایندهای مالی، فعال‌سازی ظرفیت معاونان پژوهش و فناوری دانشکده‌ها و پیگیری چهار مأموریت وزارتی، با هدف افزایش مشارکت دانشگاهیان و تقویت رویکرد مسئله‌محوری دنبال شده است.
مجموع این اقدامات با دو هدف اصلی انجام شده است: افزایش تعداد قراردادها از طریق گسترش مشارکت دانشکده‌ها و اعضای هیئت علمی و افزایش ارزش مالی قراردادها از طریق توسعه همکاری‌های اثربخش و فناورانه با بخش‌های صنعتی و اجرایی.

کسب سه جایزه وزارت علوم در سال ۱۴۰۴
توسعه فعالیت‌های دانشگاه تبریز در حوزه ارتباط با جامعه و صنعت، در کنار سایر اقدامات علمی و اجرایی، به کسب سه جایزه از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۴۰۴ انجامیده است. این جوایز در حوزه‌های مدیریت فناوری و ارتباط با جامعه و صنعت، مأموریت‌گرایی دانشگاه‌ها و مراکز هدایت شغلی به دانشگاه تبریز اختصاص یافته‌اند.

ظرفیت دانشگاه فراتر از دستاوردهای فعلی است
با وجود رشد قابل توجه تعداد و ارزش قراردادها، دانشگاه تبریز با برخورداری از بیش از ۸۰۰ عضو هیئت علمی در رشته‌ها و تخصص‌های گوناگون، همچنان ظرفیت گسترده‌ای برای توسعه همکاری با جامعه و صنعت دارد.
تداوم این روند، علاوه بر مشارکت فعال‌تر اعضای هیئت علمی و دانشکده‌ها، مستلزم رفع موانع اداری و اجرایی، اصلاح برخی فرایندها، تقویت مشوق‌ها و بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت‌های قانونی کشور، به‌ویژه قانون جهش تولید دانش‌بنیان است. مدیریت امور فناوری دانشگاه نیز در همین راستا، پیگیری مسائل و موانع موجود و ارائه پیشنهادهای اجرایی و سیاستی به وزارت علوم و سایر نهادهای ذی‌ربط را دنبال می‌کند.
حرکت به سوی دانشگاه نسل جدید، مستلزم پیوند مؤثر میان دانش، فناوری و نیازهای واقعی جامعه است. دانشگاه تبریز با تداوم مسیر طی‌شده و تقویت همکاری‌های مسئله‌محور با صنعت، می‌تواند نقش پررنگ‌تری در حل مسائل کشور، توسعه فناوری، خلق ثروت و تحقق درآمدهای پایدار ایفا کند.