تشکیل کمیته فرعی اخلاق زیست‌پزشکی در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز
رئیس کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و انتشارات دانشگاه تبریز از تشکیل کمیته فرعی اخلاق زیست‌پزشکی در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی با هدف تسریع در بررسی طرح‌های پژوهشی و تسهیل فرایند صدور کد اخلاق خبر داد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، دکتر هاشم عطاپور با اشاره به اهمیت رعایت اصول اخلاق پژوهش و ضرورت ارتقای کارآمدی فرایند بررسی طرح‌های تحقیقاتی اظهار کرد: با توجه به افزایش تعداد پروپوزال‌های دریافتی در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی و به‌منظور پاسخ‌گویی مؤثرتر به نیازهای پژوهشگران، کمیته فرعی اخلاق زیست‌پزشکی در این حوزه تشکیل شده است. این اقدام با هدف تسریع در بررسی طرح‌های پژوهشی، کاهش زمان انتظار و تسهیل صدور کد اخلاق برای طرح‌های واجد شرایط انجام گرفته است.
وی با تشریح روند فعالیت کمیته اخلاق زیست‌پزشکی دانشگاه تبریز خاطرنشان کرد: این کمیته به‌صورت ماهانه تشکیل جلسه می‌دهد و به‌طور متوسط در هر جلسه حدود ۳۰ پروپوزال از رشته‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد. اعضای کمیته پیش از برگزاری جلسات، طرح‌های دریافتی را مطالعه و ارزیابی می‌کنند و در جلسات نیز ابعاد مختلف طرح‌ها و میزان انطباق آن‌ها با اصول و ملاحظات اخلاقی پژوهش را مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌دهند.
نماینده جامعه علمی در کمیته اخلاق زیست‌پزشکی دانشگاه ادامه داد: بخش عمده پروپوزال‌های ارسالی به کمیته اخلاق زیست‌پزشکی از دانشکده‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی، تربیت بدنی، دامپزشکی و علوم طبیعی دریافت می‌شود. پس از بررسی دقیق طرح‌ها، در صورت تأیید و احراز شرایط لازم، کد اخلاق صادر خواهد شد. همچنین طرح‌هایی که نیازمند اصلاح باشند، برای انجام اصلاحات لازم به مجریان پژوهش بازگردانده می‌شوند تا پس از اعمال تغییرات، مجدداً در فرایند بررسی قرار گیرند.
رئیس کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و انتشارات دانشگاه تبریز با اشاره به حجم فعالیت‌های این کمیته گفت: بر اساس آمار موجود، سالانه نزدیک به ۴۰۰ پروپوزال در کمیته اخلاق زیست‌پزشکی دانشگاه تبریز دریافت و بررسی می‌شود. این حجم از فعالیت، ضرورت سامان‌دهی فرایندهای بررسی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی را بیش از پیش آشکار می‌سازد. تشکیل کمیته فرعی در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی نیز در همین راستا و با هدف افزایش سرعت و کارآمدی بررسی طرح‌های پژوهشی صورت گرفته است.
وی با تأکید بر نقش کمیته اخلاق زیست‌پزشکی در ارتقای کیفیت و اعتبار فعالیت‌های علمی دانشگاه تصریح کرد: رعایت اصول اخلاقی در پژوهش، صرفاً یک الزام اداری نیست، بلکه از ارکان اساسی پژوهش مسئولانه و معتبر به شمار می‌رود. صیانت از حقوق و کرامت مشارکت‌کنندگان، رعایت ملاحظات اخلاقی در مراحل مختلف تحقیق و توجه به مسئولیت‌های پژوهشگران، از جمله مؤلفه‌هایی است که در فرایند ارزیابی طرح‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. پایبندی به این اصول، زمینه‌ساز تقویت اعتماد به دستاوردهای علمی و ارتقای اعتبار پژوهش‌های دانشگاه خواهد بود.
دکتر عطاپور با تأکید بر ضرورت اقدام به‌موقع پژوهشگران برای دریافت کد اخلاق خاطرنشان کرد: پژوهشگران لازم است پس از تصویب پروپوزال و پیش از آغاز اجرای پژوهش، برای دریافت کد اخلاق از کمیته اخلاق زیست‌پزشکی دانشگاه تبریز اقدام کنند. رعایت این فرایند، علاوه بر حفاظت از حقوق مشارکت‌کنندگان و تقویت کیفیت پژوهش‌ها، به توسعه فعالیت‌های علمی مسئولانه و انتشار دستاوردهای پژوهشی منطبق با اصول اخلاقی کمک می‌کند.
وی همچنین با اشاره به ترکیب اعضای این کمیته افزود: ریاست کمیته فرعی بر عهده دکتر اسماعیل‌پور؛ استاد رشته روان‌شناسی و پژوهشگر عضو کمیته اصلی اخلاق زیست‌پزشکی دانشگاه تبریز است. همچنین دکتر افشین حمدی‌پور از گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دکتر حمداله حبیبی از گروه علوم تربیتی و دکتر فرهاد فرخنده از گروه علوم اعصاب شناختی، اعضای این کمیته را تشکیل می‌دهند. احکام اعضای کمیته فرعی نیز از سوی رئیس دانشگاه تبریز صادر شده است.
به گفته دکتر عطاپور، پژوهشگران برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ضوابط، فرایندهای بررسی طرح‌های پژوهشی و نحوه دریافت کد اخلاق می‌توانند به وب‌سایت کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد و انتشارات دانشگاه تبریز، بخش «خدمات پژوهشی ـ کمیته اخلاق زیست‌پزشکی»، به نشانی « https://lib.tabrizu.ac.ir/fa/page/8435/bioethics
» مراجعه کنند.
نظر شما :