انتخاب رساله دکتری دانشجوی دانشگاه تبریز به عنوان برترین رساله کشوری

 
رساله دکتری احمد احمدی لکی، دانش‌آموخته رشته ژنتیک و به‌نژادی گیاهی دانشگاه تبریز، به عنوان رساله برتر کشوری در سال ۱۴۰۳ انتخاب شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، این رساله با عنوان «مطالعه پویش کل ژنوم در گندم‌های بهاره بومی ایران برای شناسایی نواحی ژنومی مرتبط با صفات آگرو-مورفولوژیک با استفاده از نشانگرهای DArT-SNP» و تحت راهنمایی دکتر سید ابوالقاسم محمدی به این موفقیت دست یافته است.
بر اساس رساله دکتری این دانش آموخته دانشگاه تبریز، در این مطالعه برای بهره‌برداری از پتانسیل ژنتیکی توده‌های بومی گندم نان بهاره ایران، 349 توده بومی گندم بهاره جمع‌آوری شده از مناطق مختلف کشور در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تکرار طی دو سال زراعی ارزیابی شدند.
 نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که اثر ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ در سال برای 24 صفت مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. ارزیابی ژنوتیپی با استفاده از روش GBS انجام و دو مجموعه مشتمل بر 34000 و 1600 نشانگر SNP برای تجزیه‌های مختلف استفاده شد. مطالعه پویش کل ژنوم با استفاده از مدل‌های GLM و MLM، به ترتیب منجر به شناسایی  2042 و 649 ارتباط نشانگر-صفت معنی‌دار برای صفات مورد مطالعه روی همه کروموزوم‌های گندم گردید. با هم‌ردیفی توالی نشانگرهای دارای ارتباط معنی‌دار با توالی ژنوم مرجع گندم در IWGSC، 126 ژن کاندیدای مرتبط با مقاومت به تنش‌ها، کیفیت و خصوصیات مورفولوژیکی شناسایی شد.  
نتایج این مطاله نشان داد که توده‌های بومی ایران دارای تنوع اللی جدید برای استفاده در برنامه‌های اصلاحی گندم جهت تولید ارقام جدید پرمحصول و سازگار با شرایط تغییر اقلیم هستند.