نشست تخصصی با محوریت سازگاری با کمآبی آذربایجانشرقی در دانشگاه تبریز برگزار شد
نشست تخصصی با محوریت سازگاری با کمآبی استان آذربایجانشرقی به همت دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز و انجمن علمی علوم و مهندسی آب این دانشکده در دانشگاه تبریز برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، سلسله نشستهای تخصصی مهندسی آب با محوریت سازگاری با کمآبی استان آذربایجانشرقی با حضور و سخنرانی اساتید دانشگاه، مسئولان آب استان، جهاد کشاورزی و شرکتهای خصوصی و با تجلیل از دانشجویان ممتاز، برگزیدگان جایزه پژوهشی وتیو در تالار شهید سلمانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز برگزار شد.
اصلاح حکمرانی آب و استفاده از فناوری های جدید
دکتر حسین نوید، رئیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در ابتدای این نشست ضمن خیر مقدم به مدیران، کارشناسان و دانشجویان شرکت کننده گفت: امروزه امنیت غذایی بحث مهم کشورها تبدیل شده و بر همین اساس تامین غذای کافی، سالم و پایدار برای هر جامعه و کشوری ضروری است.
وی در ادامه با بیان اینکه پیش بینی شده در سال 2050 جمعیت جهان به 10 میلیارد نفر برسد، خاطر نشان کرد: برای تامین غذای این تعداد افراد، 70 درصد باید افزایش یابد.
به گفته دکتر نوید، 60 درصد تامین مواد غذایی انسانها از مزارع کشاورزی است و برای تولید در مزارع، آب، نهادهای ضروری است.
رئیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، در بخش دیگر سخنان خود با اشاره به چالش های موجود در حوزه آب در عرصه جهانی و ملی گفت: برداشت بیش از اندازه، تشدید پدیدههای طبیعی، عدم وجود سیستم پایش، بهره وری پایین، تشدید مناقشات محلی و منطقه ای و ... از جمله این چالش هاست.
به گفته وی، راه حل برون رفت از این چالشها هم اصلاح حکمرانی آب و استفاده از فناوری های جدید است.
دکتر نوید در خاتمه تاکید کرد: دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، با توجه به ظرفیت و توانمندی های که در بخش های مختلف دارد، از برگزاری چنین نشستها و همایشهای تخصصی برای تامین امنیت غذایی و حل چالشهای حوزهای آب و خاک حمایت و اعلام آمادگی می کند.
برنامههای سازگاری با کم آبی استان
یوسف غفارزاده، مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی هم در این نشست با اشاره به برنامه های سازگاری با کم آبی استان آذربایجانشرقی گفت: راهبردهای این برنامهها در قالب عملیاتی (باز تخصیص و پایش منابع آب استان، مدیریت تقاضا و مصرف آب، حفاظت از منابع آب، ارتقاء راندمان و کاهش هدر رفت آب، ارتقاء زیرساختهای تامین وتوزیع آب، مدیریت کیفیت منابع آب و محیط زیست و بازچرخانی و استفاده مجدد از آب) و پشتیبانی (بستر سازی فرهنگی برای مصرف بهینه آب و اصلاح قوانین و مقررات) است.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه در حال حاضر ۸۵ درصد از منابع آبی موجود در بخش کشاورزی، ۱۰ درصد در بخش شرب و پنج درصد در بخش صنعت مصرف میشود، خاطر نشان کرد: هدف گذاری انجام شده برای صرفه جویی برداشت از منابع آب زیرزمینی استان حدود 228.3 میلیون متر مکعب می باشد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان با اشاره به چالشهای اصلی موجود در بخش آب در استان گفت: تغییر اقلیم، کاهش نزولات جوی، تداوم خشکسالی و به تبع آن کاهش کمی و کیفی منابع آبی استان، عدم یکپارچگی مدیریت منابع آب، رشد روز افزون جمعیت کلان شهر تبریز و به تبع آن افزایش تقاضای آب و محدودیت در منابع تامین کننده، عدم پایداری منابع آب شرب و وابستگی بــه منابع آب خارج از استان،کاهش جریانات سطحی و به ویژه ورودی دریاچه ارومیه و بروز بحران های ناشی از خشک شدن از دریاچه ارومیه و افت بیش از حد معمول تراز آبهای زیرزمینی و وارد آمدن خسارت به آبخوانهای استان به ویژه دامنه های شمالی سهند از جمله این چالش ها است.
مدیریت آب یکی از چالشهای اصلی در سطح بینالملل است
محمد خانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان شرقی نیز با بیان اینکه موضوع آب و مدیریت آن یکی از چالشهای اصلی در سطح بینالملل است، بهطوری که سازمان ملل متحد مسئله آب را دومین مسئله بزرگ جهانی بعد از موضوع جمعیت اعلام کرده است، خاطر نشان کرد: در ایران نیز با توجه به جغرافیای خشک و نیمه خشک آن، مدیریت آب یکی از مهمترین چالشها است که آثار و تبعات آن هر روز پر رنگتر میشود که این مسئله سبب ایجاد دغدغه و نگرانی برای نخبگان و تصمیمگیرندگان حوزه آبی کشور شده است.
به گفته وی کشور ما حدود 85 درصد از آب تجدیدپذیر خود را مصرف می کند و متوسط بارش امسال تا کنون نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از 32 درصد و نسبت به دراز مدت 25درصد کاهش را نشان میدهد. لذا وضعیت شرب، صنعت وکشاورزی با بحرانی جدی روبروست.
محمدخانی در ادامه افزود: آذربایجان شرقی از 3 حوضهی آبریز ارس، قزلاوزن و دریاچه ارومیه تشکیل شده است که بر اساس آمار منتشره توسط شرکت آب منطقهای استان، میزان بهره برداری از منابع آبی استان سالانه دو هزار و 850 میلیون مترمکعب بوده که از این میزان سهم بخش کشاورزی 87درصد، شرب11 درصد و صنعت 2 درصد میباشد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان شرقی اظهار داشت: متوسط میزان بارش کشور در حدود 250 میلی متر است که در مقایسه با متوسط بارندگی جهان (حدود 750 تا 800 میلی متر) حدود یک سوم آن است متوسط مقدار منابع آب تجدید شونده کشور نیز در حدود 130میلیارد مترمکعب است که سرانه آن در کشور در حال حاضر حدود 1900 مترمکعب در سال است که نسبت به سال های قبل و با توجه به افزایش جمعیت و خشک سالی های متعدد ،کاهش چشمگیری داشته است.
وی افزود:. در حالی که سرانه منابع آب تجدید شونده در جهان حدود 7600 مترمکعب در سال است که در مقام مقایسه سرانه آب تجدید پذیر در ایران حدود یک چهارم متوسط جهانی است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان در ادامه با اشاره به وضعیت سرانه آب شرب کشورگفت: افزایش روزافزون جمعیت شهرها و پیشرفت صنایع اهمیت وجود آب و دسترسی به آن را بیشتر مینماید. بر اساس رشد جمعیت در شرایط فعلی حتی در صورت ایجاد تأسیسات جدید نیز با مشکل عدم کفاف سرانه مواجه خواهیم بود و در حال حاضر شاخص سرانه آب در کشور حدود 1400 مترمکعب در هر سال است در حالیکه این رقم 60 سال پیش (حدود سال 1340) به ازای هر نفر 6000 مترمکعب در سال بود.
به گفته وی، با این روند رشد جمعیت شاخص سرانه آب کشور با بحران مواجه خواهد شد. لذا پیشبینی درست نیاز آبی و طراحی درست شبکه و نگهداری و مدیریت مصرف و رو آوردن به سیستمهای آب شیرین کن و ... می تواند تا حدی بحران را مهار نماید.
تحقق امنیت غذایی ضروری و یک وظیفه حیاتی است
شهرام شفیعی، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به برنامه های تکلیفی بخش کشاورزی در برنامه هفتم توسعه کشور گفت: در این برنامه، رشد سالانه بخش کشاورزی ۵.۵ درصد پیش بینی شده و همچنین مقرر شده که تا پایان برنامه هفتم توسعه، با حفظ منابع آب و ذخایر ژنتیکی، تولید محصولات راهبردی کشور به ۹۰ درصد خودکفایی برسد.
وی در ادامه، جلوگیری از فرسایش خاک به میزان ۲۰ درصد، تولید ۲.۶ کیلوگرم محصول کشاورزی با مصرف هر مترمکعب و کاهش مصرف آب از جمله برنامههای ابلاغی به جهاد کشاورزی عنوان کرد و یادآور شد: در حال حاضر در قالب طرح جهش تولید در دیمزارها حدود ۶۰۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان به تولید محصولات اساسی اختصاص یافته است.
به گفته سرپرست سازمان جهاد کشاورزی، هم اکنون، ۴۰۰ هکتار گلخانه فعال در استان داریم و این ظرفیت را داریم که آن را به 1400 هکتار افزایش دهیم. با توسعه گلخانهها، تولید سبزی و صیفی میتواند با همان میزان آب تا ۱۰ برابر افزایش یابد.
سرپرست سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با تاکید بر اینکه تحقق امنیت غذایی ضروری و یک وظیفه حیاتی است اما میزان مصرف آب نیز باید مورد توجه قرار گیرد، خاطر نشان کرد: ما مکلفیم برای مردم غذای سالم و کافی با تکیه بر منابع داخلی فراهم کنیم که این موضوع در قالب امنیت غذایی بسیار حائز اهمیت است.
مدیریت کاهش مصرف آب در کشاورزی
دکتر احمد فاخری فرد، عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز نیز در بخش دیگری از این برنامه به مدیریت کاهش مصارف کشاورزی اشاره کرد و گفت: تدوین سناریوهای مدیریتی شامل سناریو و راهکارهای مدیریتی مربوط به فصول غیر زراعی، سناریو و راهکارهای مدیریتی مربوط به فصول زراعی، گزینه مدیریت مصرف آب کشاورزی، گزینه مدیریت تقاضای آب کشاورزی و گزینه مدیریت تلفیقی است.
در حال حاضر 86 درصد از منابع آب تجدیدپذیر را مصرف میکنیم
مهندس سعداله اسکندری، کارشناس ارشد شرکت ارس تارلا امیر نیز در این نشست به فعالیت های گروه سرمایه گذاری آتاویتا و مدیریت بهینه مصرف آب در راستای سازگاری با کم آبی پرداخت و گفت: متوسط بارندگی در جهان در حدود ۸۶۰ میلیمتر است و این در حالی است که متوسط دراز مدت بارندگی در ایران حدود ۲۵۰ میلیمتر است.
وی افزود: از مجموع توزیع 98.1 میلیارد مترمکعبی آب در طول یکسال، حدود 44.3 میلیارد مترمکعب از منابع سطحی و 53.9 میلیارد مترمکعب از منابع زیرزمینی شامل چاهها و قنوات، برداشت میشود.
به گفته اسکندری، مصرف 98.1 میلیارد مترمکعبی آب در ایران در شرایطی است که مجموع منابعآب تجدیدپذیر کشور به 114 میلیارد مترمکعب رسیده و این آمار نشان میدهد که در ایران، 86 درصد از منابع آب تجدیدپذیر را مصرف میکنیم.
این کارشناس تاکید کرد: بخش کشاورزی با وجود اینکه بیش از 80 در صد منابع آبی کشور را مصرف می کند اما مسئولیت تامین امنیت غذایی جامعه را نیز عهده دار است لیکن برای تامین امنیت غذایی وحفظ منابع تولید و درراستای اجرای فعالیتهای اقتصادی در زمینه کشاورزی پایدار ایجاب می کند که به دانش نوین در بخش کشاورزی و تولید محصول سالم در محیط های کنترل شده بیشتر توجه شود.
وی در ادامه با اشاره به مزایای مهم تولید در محیط های کنترل شده، گفت: ایجاد محیط تولید کنترل شده مستقل از اقلیم بیرون، تولید در تمام طول سال، افزایش بهره وری استفاده از نهاده ها مانند آب ، مواد غذایی، انرژی و نیروی کار ، امکان کنترل بیشتر عوامل خسارتزا، تاثیرات اجتماعی مانند ایجاد اشتغال پیوسته و افزایش چشمگیر در کمیت و کیفیت محصولات تولیدی و درآمد کلان از جمله این مزیت ها است.
محمدعلی حسن پور، مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی نیز در این نشست به تشریخ مطالعات مربوط به ارزیابی منابع و مصارف آب آذربایجان شرقی پرداخت.
این نشست به همت انجمن علمی گروه آب دانشکده کشاورزی برگزار شد.
نظر شما :