در گفت‌وگو با استاد دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی مطرح شد؛
فرزندان، نعمتی از طرف پروردگار
در گفت‌وگو با عضو هیأت علمی دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز، راهکارهای جوانی جمعیت و ازدواج جوانان از منظر اسلام و قرآن بررسی شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، تشکیل خانواده و فرزندآوری، یکی از جنبه‌های مهم زندگی در جوامع مختلف ازجمله جامعه‌ی ایرانی محسوب می‌شود و در خصوص اهمیت جایگاه فرزند در خانوادههای اسلامی – ایرانی می‌توان گفت که وجود فرزند به منزله‌ی زینت و روشنی یک خانواده است.
همه‌ی ما بارها شنیده‌ایم که پدران و مادران فرزندان را عصای دست خود می‌دانند و این، سخن نادرستی نیست؛ چراکه اهمیت این موضوع زمانی مشخص می‌شود که علاوه بر تمامی مشکلات روحی ناشی از بی فرزندی در طول زندگی، نیاز به وجود فرزند در دوران کهنسالی بیش از پیش مشخص می‌شود و زن و شوهر اگر دارای فرزند و به تبع آن دارای نوه باشند، دیگر مجبور نیستند در عنفوان پیری در خانه‌ای ساکت و بی فروغ آخرین سال‌های عمر خود را سپری کنند.
براساس احادیث و روایات و سبک زندگی ایرانی، فرزند حتی نماد اقتدار پدر و مادر نیز تلقی می‌شود امام رضا(ع) در این خصوص می‌فرمایند: «…تَوْفِیرِ الْوَلَدِ لِنَوَائِبِ الدَّهْرِ وَ حَوَادِثِ الْأُمُورِ…؛ (از برکات ازدواج) اندوختن فرزند برای (رویارویی با) سختی‌های روزگار و پیامدهای زمانه است.» «الکافی، محمد بن یعقوب کلینی،ج۱۰، ص۷۰۰، ح ۹۶۲۰». امام سجاد (ع) نیز می‌فرمایند: «مِن سَعَادَةِ الرَّجُلِ أَن یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ یَستَعِینُ بِهِم؛
از سعادت مرد این است که فرزندانى داشته باشد تا در مشکلات به یاریش برخیزند» وسائل الشیعة، شیخ حرّ عاملی، ج ۲۱، ص ۳۵۶، ح ۲۷۲۸۶»
فرزندان مایه‌ی دلگرمی و نور چشم پدر و مادر
وجود فرزندان در خانواده آثار و فواید روحی، جسمی و حتی روان شناختی فراوانی برای والدین دارد و شاید می‌توان گفت خانواده هایی که صاحب فرزند هستند، بیش از خانوادههای بدون فرزند از زندگی لذت برده و احساس خوشبختی میکنند و به این خاطر است که در تعابیر دینی، فرزندان مایه‌ی دلگرمی و نور چشم پدر و مادر به شمار می‌روند. در واقع می‌توان گفت اسلام تشکیل خانواده و فرزندآوری را نه تنها باعث مشکلات معیشتی در خانواده نمی‌داند؛ بلکه توسعه‌ی معیشتی را پس از ازدواج و صاحب فرزند شدن به واسطه‌ی تلاش و برکت همراه آن، تضمین کرده و یکی از آموزه‌هایی که در روایات بر آن تأکید شده این است که فرزند سبب برکت در فراوانی، رونق، فزونی، سعادت و نیک‌بختی خانواده می‌شود.
در همین راستا و برای حمایت از امر ازدواج و تشویق و ترغیب خانواده‌ها به فرزندآوری و جوانان به ازدواج، قانونی تحت عنوان قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» به تصویب رسیده است. این قانون روز 24 مهر ۱۴۰۰ براساس اصل ۸۵ قانون اساسی به مدت هفت سال به‌صورت آزمایشی از سوی رئیس جمهوری به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و سایر دستگاه دهای اجرایی ابلاغ شده تا براساس این قانون تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها به نتیجه‌ی مطلوبی برسد.
اعضای ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت شامل رئیس جمهوری، وزرای کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، راه و شهرسازی، ورزش و جوانان، اطلاعات، امور اقتصادی و دارایی، معاون امور زنان و خانواده‌ی رئیس جمهوری، مدیر حوزه‌های علمیه، دادستان کل کشور، رؤسای سازمان‌های صدا و سیما و برنامه و بودجه، تبلیغات اسلامی، پزشکی قانونی، دو نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی به‌عنوان ناظر، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس سازمان بسیج مستضعفان می‌باشد.
موضوعات مهمی در این قانون دیده شده است که از جمله‌ی این موضوعات می‌توان به مسائل مربوط به جمعیت، ازدواج، فرزندآوری، اعطای تسهیلات به خانواده‌ها برای تأمین مسکن، حوز‌ه‌ی بهداشت و سلامت، مسائل معیشتی و رفاهی کارکنان و سیاست‌های تشویقی برای بانوان اشاره کرد.
افزایش کمک هزینه اولاد و حق عائله‌مندی کارکنان، تسهیلات مرخصی زایمان، بیمه‌ی مادران خانه‌دار دارای سه فرزند و بیشتر در روستاها، صاحب خودرو شدن مادران بعد تولد فرزند دوم، اعطای تسهیلات برای کمک به ازدواج و فرزندآوری و اعطای زمین رایگان به خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر از جمله خدمات در نظر گرفته شده در این قانون است.
اما فارغ از تمامی این قوانین، ابلاغیه‌ها، دستورالعمل‌ها و تسهیلات مذکور، به نظر می‌رسد مسائلی وجود دارد که دست در دست هم داده‌اند تا جوانان ما را از امر مبارک و مقدس ازدواج دور کنند. مسائل مادی بخشی از این مشکلات است ولی در کنار موضوعات مادی، مسائل فرهنگی و فکری خانواده‌ها نیز شرایط را بگونه ای رقم زده است که متأسفانه جوانان آنطور که باید میل و رغبتی به تشکیل خانواده ندارند.
در سومین گزارش از سلسله گزارش‌های چگونگی حمایت از خانواده و فرزندآوری، این بار به سراغ یکی از اساتید دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی رفته‌ایم تا این موضوع را از دیدگاه احادیث و روایت حضرات معصومین(ع) و در کل سفارش و تاکید دین مبین اسلام بررسی کنیم.
فرزندان، نعمتی از طرف پروردگار
نیّر زکی عضو هیات علمی دانشکده الهیات ومعارف اسلامی در خصوص اهمیت جوانی جمعیت و خانواده از منظر اسلام و قرآن، اظهار می‌کند: مسئله‌ی فرزندآوری در آیات قرآن کریم به‌عنوان یک ضرورت مطرح و آثار و برکات فراوانی برای آن ذکر شده است. خداوند باری تعالی درآیه‌ی 53 سوره‌ی حجر (قَالُوا لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُکَ بِغُلَامٍ عَلِیمٍ) و71 سوره‌ی هود (وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِکَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ یَعْقُوبَ) به فرزندآوری مژده می‌دهد و در آیۀ 72 سورۀ نحل(وَاللَّهُ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا وَجَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَزْوَاجِکُمْ بَنِینَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّبَاتِ. أَفَبِالْبَاطِلِ یُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ یَکْفُرُونَ) به‌عنوان نعمتی از طرف پروردگار بیان شده است.
او ادامه می‌دهد: فرزندان نیز براساس روایات میوه‌های زندگی انسان معرفی شده‌اندکه این میوه بودن برای انسان در زندگی عبارت است از نشاط، شادابی و طراوت دادن به زندگی. در روایات دیگری نیز داریم که اهل بیت عصمت و طهارت (ع) فرزندان را زمینه‌ای برای سعادت والدین در آخرت یاد میکنند.
او با بیان اینکه از منظر قرآن مجموع فراز و نشیب زندگی انسان‌ها در سه مرحله می‌باشد، خاطرنشان می‌کند: این سه مرحله شامل مراحل ضعف کودکی، دوران قوت و قدرت جوانی و مرحله‌ی ضعف و ناتوانی پیری و این فرزندی که اکنون به سن جوانی رسیده در قرآن به‌عنوان قدرت بیان شده است؛ چرا که بقیه‌ی مراحل زندگی بشر فاقد این ویژگی است. مرحله‌ی جوانی نیز دورانی بسیار مهمی است و گویا هدف و غایت مراحل قبل می‌باشد. جوانی فرصت رشد و کمال بوده و باید از آن به نحو احسن بهره برد و برای شناخت اسرار و رموز آن نهایت تلاش خود را نمود.
خانواده بهترین مأمن انسان و شایسته ترین کانون برای تبلور سکون و اطمینان
استاد معارف اسلامی در بخش دیگری از این گفت‌وگو تاکید می‌کند: بشر از نخستین روزهای حضور خود بر عرصه‌ی خاک و شکوفایی جوانه‌های تأمّل و تدبیر بر شاخسار حیات، به‌خوبی دریافته است که خانواده بهترین مأمن انسان و شایسته ترین کانون برای تبلور سکون و اطمینان است. این امر نشان می‌دهد که خانواده یکی از اساسی ترین و طبیعی ترین نیازهای انسان به شمار می‌آید. وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (آیه 21 سوره‌ی روم)
در ازدواج مسئله‌ی انسان و انسانیت مطرح است
او می‌افزاید: علّامه محمّدتقی جعفری در پاسخ به سؤال راسل که در مورد چرایی اهمیت و تأکید اسلام به امر ازدواج سوال کرده بود، گفته است «اسلام می‌خواهد از طریق ازدواج، انسان واقعی را به وجود آورد» و لذا در ازدواج مسئله‌ی انسان و انسانیت مطرح است. ازدواج در فرهنگ اسلامی، پیوندی مقدّس است که موجب حفظ دین، افزایش ثواب عبادات و به وجود آمدن مودّت و رحمت شده و همچنین عاملی مؤثر در حفظ پاک دامنی و طهارت دل‌ها است.
زکی در خصوص مشکلات مالی جوانان در امر ازدواج و اینکه بعضی افراد بخاطر عدم توان مالی ازدواج نمی‌کنند، می‌گوید: ازدواج زمینه ساز مطلوب‌ترین فرصت برای تجلّی متعالی‌ترین ارزش‌ها و محبوب‌ترین کانون نزد خالق متعال است. حضرت رسول اکرم(ص) در این خصوص می‌فرمایند «هیچ کانونی در اسلام بر پا نشده است که نزد خداوند از کانون ازدواج محبوب‌تر و عزیزتر باشد». ازدواج در منطق قرآن کریم، به وجودآورنده‌ی مطمئن‌ترین و آرام بخش‌ترین رابطه‌ها و آغازگر زندگی همراه با طراوت، مودّت و ایثار است.
او یادآور می‌شود: موضوع عدم قدرت مالی در ازدواج از زمان‌های قدیم مطرح بوده و اکنون نیز این عقیده و نظر پابرجاست. خداوند در قرآن در سوره نورآیه32 می‌فرماید «از فقر و تنگدستی دختران و پسران در سن ازدواج نگران نباشید و در ازدواجشان بکوشید؛ چرا که اگر فقیر و تنگدست باشند، خداوند آنها را از فضل خود بی نیاز می‌سازد و خداوند قادر به چنین کاری است؛ زیرا خداوند واسع و علیم است «وَ اللّهُ واسِعٌ عَلیمٌ» حضرت رسول اکرم(ص) نیز در این خصوص می‌فرمایند «یَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ عَلَیْکُمْ بِالْبَاهِ؛ ای گروه جوانان بر شما باد به ازدواج کردن.» ایشان در احادیث دیگری نیز می‌فرمایند «اِلْتَمِسُوا الرِّزْقَ بِالنِّکَاحِ؛ رزق را در ازدواج جستجو کنید»، «اِتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ؛ تشکیل خانواده دهید پس همانا خانواده برای شما رزق رسان تر است.» و اینکه امام صادق (ع) در باب رزق آور بودن ازدواج می‌فرمایند: «الرِّزْقُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْعِیَالِ؛ رزق و روزی با همسر و فرزندان می‌باشد.»
گستره‌ی رزق و روزی فراتر از خوردن و آشامیدن است
عضو هیأت علمی دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی متذکر می‌شود: شاید عده‌ای بر اساس زندگی امروزه این امر را نپذیرند ولی با توجه به شواهد عینی از زوج‌های دانشجو و به اقرار خودشان، خداوند درهای رحمت و روزی را در زندگی آنها به طور غیر قابل تصور گشوده است.
او ادامه می‌دهد: گستره‌ی رزق و روزی فراتر از خوردن و آشامیدن است و شامل همه‌ی هزینه‌های زندگی می‌شود و باید بپذیریم قسمتی از هزینه‌ی زندگی امروزی جزء هزینه‌های واجب یک زندگی صحیح نیست و اگر به‌صورت ایده‌ال به این قضیه نگاه کنیم، با حذف بسیاری از زوائد اکثر افراد می‌توانند یک زندگی متوسط وآبرومند فراهم کنند به شرطی که تمام شرایط سبک زندگی صحیح رعایت شود. ما نباید ترس از فقر را به‌عنوان ترس واقعی تعبیر کنیم. براساس آیه 268 سوره بقره (الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ یَعِدُکُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ)، شیطان انسان را به فقر وعده می‌دهد که درگذشته کشتن فرزندان و امروزه سقط جنین و یا جلوگیری از فرزنددار شدن را در پی دارد و دومین مطلب در مورد رزق، ایمان به رزاقیت الهی و داشتن تقوای الهی است که مشکل اساسی همه امور از ناحیه نداشتن این مهم است.
وسعت روزی خانواده با حضور فرزندان
زکی ادامه می‌دهد: خدواند متعال در آیات 2 و 3 سوره طلاق (وَمَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا)، (وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا) و آیه 6 سوره هود (وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَ یَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا کُلٌّ فِی کِتَابٍ مُبِینٍ) شرط روزی برای مومن را بیان کرده که شامل همه‌ی روزی‌های مادی و معنوی را شامل می‌شود.
او همچنین می‌گوید: شاید عده‌ای تصور کنند که به دنیا آمدن فرزند باعث کمبود مالی خانواده می‌شود. اما در اصل این پدر و مادر هستند که در روزی فرزندان شریک می‌شوند. شاید بعضی‌ها با ندانم کاری‌های خود باعث تأخیر و یا کاهش روزی شوند ولی فرزند معصوم علاوه بر اینکه عاری از هرگونه خطا وگناه می‌باشد، حتی باعث وسعت روزی خانواده نیز می‌شود و بعلاوه با زیاد بودن فرزندان، آنها یاد می‌گیرند که با قناعت زندگی کنند تا بقیه اعضاء خانواده نیز از امکانات منتفع شده و هیچکس مشکل پیدا نکند و این بهترین شرایط برای تربیت یک نسل فرهیخته است.
تاثیر منفی تبلیغات سوء در تشویق خانواده‌ها به عدم فرزندآوری
او در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص تبلیغات سوء در بحث جمعیت و تشویق خانواده‌ها به عدم فرزندآوری اظهار می‌کند: تبلیغات سوء در بحث جمعیت و شعار فرزند کمتر و زندگی بهتر به واسطه‌ی عواملی مانند تبلیغات دشمنان و شکل گرفتن فرهنگ غربی در زندگی فردی مردم، اشتباه محاسباتی برخی مسئولان و عدم توانمندی در اداره کشور که راحترین راه حل را درتشویق به کاهش جمعیت می دانستند، گسترش پیدا کرد. البته همه‌ی این عوامل درکاهش جمعیت تا جایی رسید که رشد جمعیت به کمتر از 6/1 که از سطح جانشینی بسیار پایین تر است، رسید و اگرچه در آینده‌ی بسیار نزدیک آثار شوم کاهش جمعیت را به تدریج در بخش‌های مختلف جامعه خواهیم دید.
او می‌افزاید: دین اسلام هیچ کدام از دلایل کاهش جمعیت را به رسمیت نمی‌شناسد؛ چرا که هدف اصلی، رفاه موقتی و زودتر گذر فردی نیست و رفاه آینده‌ی عمر انسان نیز تحت تأثیر منفی کاهش جمعیت قرار گرفته وآثار منفی در اجتماع را هم باید به آن افزود؛ چراکه مصالح همه‌ی آحاد مردم مقدم‌تر است و چتر شوم مشکلات جامعه، افراد را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
ما نسل امروزی هستیم وشرایطمان فرق می‌کند
زکی در ادامه در خصوص نوع نگرش بعضی از جوانان در مورد ازدواج و عدم تمایل آنها به ازدواج می‌گوید: وقتی که یک فرد به سن ازدواج رسید، نیاز به همراهی جنس مخالف که همسر باشد، در او پیدا می‌شود. اما باتوجه به اینکه برخی از جوانان نیازهای جنسی خود را در بیرون از خانه و خانواده برطرف میکنند، نیاز و انگیزه‌ی به ازدواج در این افراد پایین می‌آید و متأسفانه اکثر این افراد در پاسخ به این سوال که چرا ازدواج نمی‌کنند، مشکلات مالی و گرانی‌ها را بهانه میکنند.
او اضافه می‌کند: باتوجه به اینکه انسان در سایه‌ی رسیدن به نیاز خود تلاش و انگیزه دارد و چون این رفع نیاز خارج از محیط خانه و خانواده در اختیار آنها قرار گرفته، نیازی به ازدواج نمی‌بینند و از طرفی نیز اکثر این افراد براساس تربیت ناصحیح تک فرزندی، طوری بار آمده‌اند که به آسانی و بدون تلاش امکانات را در بالاترین حد ممکن در اختیار داشته باشند، اگر ازدواج منوط به کار وتلاش باشد، آنها از ازدواج رسمی سرباز زده وآنچه را که در دسترس است، انتخاب کرده و دلایلی را از جمله اینکه «ما نسل امروزی هستیم وشرایطمان فرق می‌کند»، مطرح میکنند.
عضو هیأت علمی دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی در خصوص عوامل به وجود آمدن این تفکر که اصلا چه نیازی به ازدواج است و پسر و دختر می‌توانند بدون ازدواج با یکدیگر زندگی کنند، خاطرنشان می‌کند: جوانان امروزی بدون اینکه در یک رفتار تعمق داشته باشند، با چشم بسته تمامی رفتارهای غربی را از جمله رابطه‌ی دختر وپسر بدون ازدواج که هم خانگی یا ازدواج سفید نامیده می‌شود، تقلید میکنند و البته شایان ذکر است همین جوانان با مغلطه، تقلید در احکام شریعت را دون شأن وتوهین به خود می دانند.
او یادآور می‌شود: عده ای ازدواج را فقط ارضای غریزه جنسی می‌دانند و با برآورده شدن این نیاز به طور آزاد موافقند ولی نمی‌دانند که این نوع رابطه ازدواج نیست بلکه تنها برآوردن نیازهای جنسی است که درآن هیچ یک از امتیازات ازدواج مانند همدلی، صمیمیت، اعتماد، تولید نسل سالم، غمخوار هم بودن، صرفا برای هم بودن و... را دارا نیستند و شاید اوایل هیجان داشته باشند ولی درادامه پشیمان خواهند شد و متأسفانه این افراد با این دیدگاه اکثرا در فساد، خیانت، و ناجوانمردی‌ها غرق می‌شوند.
زکی در ارتباط با برخی مانع تراشی‌ها و سختگیری‌هایی که توسط تعدادی از خانواده‌ها بر سر راه ازدواج جوانان به‌وجود می‌آید، اظهار می‌کند: عوامل متعددی در به وجود آمدن این طرز تفکر و سختگیری‌ها نقش دارد؛ خانواده‌هایی که این شرط‌های سخت را بر سر راه جوانان قرار می‌دهند، دچار رسوخ مصرف‌گرایی در زندگی شده‌‌اند اما غافل از اینکه خود را شریک رابطه‌ی گناه آلود فرزندانشان نمی‌دانند. چشم و هم چشمی و رقابت درتهیه‌ی امکانات و عدم توجه به نیازهای جنسی فرزندان از جمله دیگر عوامل این مشکل است.
در امر ازدواج نباید شتاب‌زده و بدون شناخت اقدام کرد
عضو هیأت علمی دانشکده‌ی الهیات و علوم اسلامی با تاکید بر اینکه نباید در امر ازدواج شتاب‌زده و بدون شناخت اقدام کرد، می‌گوید: جوانان باید با شناخت کامل از طرف مقابل وارد مقوله‌ی ازدواج شوند؛ البته اگر بهترین شناخت‌ها را هم داشته باشند، بازهم درصدی از زوایای شخصیت طرف مقابل، مبهم باقی می‌ماند و به همین دلیل باید توجه و دقت زیادی در انتخاب افراد داشته باشند و در نهایت توکل به خدا را نیز فراموش نکرده و بقیه‌ی امور را به خداوند بسپارند و نکته اساسی اینکه آشنایی باید در کنار پدر ومادر بوده و مدت زمان نیز کوتاه نباشد. اگر جوانان بخواهند خود به تنهایی به این آشنایی اقدام کنند، دچارانس و الفت قبل شناخت خواهند شد و در نتیجه با شرایط نامناسب به این ازدواج تن می‌دهند.
او ادامه می‌دهد: والدین باید در کنار فرزندان به این شناخت کمک کنند چرا که آنها هیجانی که فرزندانشان دارند و مانع توجه به رفتار متقابل می‌شود را ندارند و از تجربه کافی نیز برخوردار هستند.
زکی در خاتمه با تأکید بر ضرورت تغییر مبانی اشتباه گذشته، خاطرنشان می‌کند: اگر این مبناهای اشتباه گذشته کنار گذاشته نشود، هیچ قانون و مصوبه‌ای مشکل ازدواج جوانان را حل نخواهد کرد و این امر در سایه‌ی فرهنگ سازی توسط کسانی است که صاحب تریبون بوده و مردم باورشان دارند. البته تسهیل شرایط امر ازدواج برای برخی مثمر ثمر است ولی برای عده‌ای دیگر راه حل اصلی تغییر سبک زندگی نامناسب است. چرا که با تسهیلات و قوانین جدید تنها تعدادی از جوانان به ازدواج روی آوردند و عده‌ای دیگر که از رفاه بیشتتری برخوردار هستند، هنوز به ازدواج نمی اندیشند چراکه این افراد به واسطه‌ی غرق شدن در رقابت‌های مالی و سختگیری در ازدواج، رغبت چندانی به ازدواج ندارند.
مطالب مرتبط:
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و تاثیر آن بر تمایل جوانان به ازدواج
نظر شما :