بررسی گسترش همکاری دانشگاه تبریز با ستاد توسعه گیاهان دارویی و طب سنتی کشور

دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی کشور با حضور در دانشگاه تبریز و دیدار با رئیس این دانشگاه، راه‌های گسترش همکاری‌های مشترک را بررسی کرد.

نقطه عطف همکاری‌های دانشگاه تبریز و ستاد توسعه گیاهان دارویی و طب سنتی

به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه تبریز، دکتر محمدتقی اعلمی، رئیس دانشگاه تبریز، در این نشست ضمن خوشامدگویی و اعلام آمادگی برای همکاری با ستاد، با اشاره به ظرفیت‌های علمی و پژوهشی این دانشگاه در حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی گفت: دانشگاه تبریز که در سال ۱۳۲۶ تأسیس شده، در آستانه برگزاری هشتادمین سالگرد خود قرار دارد و امروز با تکیه بر توان علمی دانشکده‌های کشاورزی، شیمی و علوم طبیعی می‌تواند نقشی مؤثر در این عرصه ایفا کند.

وی افزود: حضور رشته‌های مرتبط در حوزه زراعت، باغبانی، صنایع غذایی، خاک‌شناسی، آبیاری و شیمی در برخی دانشکده های این دانشگاه، بستر مناسبی برای توسعه همکاری‌های علمی و تولیدی در زمینه گیاهان دارویی فراهم کرده است.

به گفته وی، همچنین پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز و شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در آن ظرفیت ارزشمندی برای انجام طرح‌های مشترک و تجاری‌سازی دستاوردها به شمار می‌رود.

رئیس دانشگاه تبریز ایجاد شبکه‌های تحقیقاتی مشترک، توسعه آموزش‌های تخصصی، حمایت از مراکز رشد و بهره‌برداری از تنوع غنی گیاهی منطقه را از مهم‌ترین محورهای همکاری دانست و تأکید کرد: این نشست می‌تواند نقطه عطفی برای آغاز فعالیت‌های مؤثر در حوزه کشت و فرآوری گیاهان دارویی و طب سنتی باشد.

وی در پایان با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری و رئیس‌جمهور مبنی بر کاربردی شدن تحقیقات متناسب با نیازهای جامعه خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها باید با توجه به ظرفیت های خود با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی دقیق، تحقیقات خود را به سمت رفع نیازهای واقعی جامعه هدایت کنند.

دانشگاه تبریز، پیشرو در توسعه فناوری گیاهان دارویی با حمایت ستاد دانش‌بنیان

دکتر دامون رزم‌جویی، دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی کشور هم، در این دیدار اظهار داشت: آذربایجان شرقی و شهر تبریز از جایگاه ممتازی در شاخص‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برخوردار است. وی افزود: دانشگاه تبریز به‌عنوان یکی از دانشگاه‌های مادر و جامع کشور، نقش بسزایی در تولید علم و فناوری دارد و جایگاه ارزشمند آن مرهون تلاش‌های اساتید و دانشگاهیان است. این دانشگاه در سطح ملی و بین‌المللی هم جزو دانشگاه‌های برتر محسوب می‌شود.

دکتر رزم‌جویی در ادامه با اشاره به اهداف سفرهای استانی خود، این سفر را چهارمین بازدید خود از استان‌ها عنوان کرد و گفت: هدف از این سفرها، رصد فعالیت‌ها، شناسایی چالش‌ها و ظرفیت‌های هر استان و اجرای طرح‌های عملیاتی و کاربردی با توجه به پتانسیل‌های موجود است.

وی افزود: در حوزه تولید و فرآوری گیاهان دارویی چالش‌هایی وجود دارد که با بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و استان‌ها قابل‌رفع است.

وی با بیان اینکه در حوزه گیاهان دارویی هیچ بذر اصلاح‌شده‌ای در کشور وجود ندارد و صنعت این حوزه به گونه‌های وارداتی وابسته است، تأکید کرد: دانشگاه‌های کشور با دانش و ظرفیت خود می‌توانند این بذرها را اصلاح کنند و فناوری لازم را در این زمینه توسعه دهند.

به گفته وی، از ۳۵۰۰ قلم گیاه دارویی ثبت‌شده در سازمان غذا و دارو، تنها ۳۰۰ مورد وارد بازار شده و کمتر از ۵ درصد آن‌ها تجاری‌سازی شده‌اند.

 وی در ادامه بر ضرورت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی مناسب برای بازاریابی و تجاری‌سازی گیاهان دارویی تأکید کرد.

دکتر رزم‌جویی با  اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه تبریز، بر لزوم همکاری مستمر این دانشگاه با ستاد گیاهان دارویی برای بهره‌برداری از پتانسیل‌های بومی تأکید کرد و افزود: دانشگاه تبریز می‌تواند با حمایت ستاد، پروژه‌های ارزشمندی را متناسب با نیازهای کشور و منطقه اجرا کند.

 وی پیشنهاد داد که با ایجاد بانک ژن و تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان، و همچنین با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و توانمندی‌های علمی دانشگاه تبریز، پالایشگاه گیاهان دارویی در منطقه راه‌اندازی شود.

دانشگاه تبریز؛ پل ارتباطی منطقه‌ای برای توسعه گیاهان دارویی و طب سنتی

دکتر اصغر عسگری، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز، در این دیدار با اشاره به توانمندی‌ها و ظرفیت‌های برجسته این دانشگاه در حوزه‌های مختلف اظهار داشت: دانشگاه تبریز با توجه به ارتباطات و همکاری‌های گسترده و همچنین موقعیت جغرافیایی هم‌جوار با کشورهای منطقه، می‌تواند به‌عنوان پلی ارتباطی در حوزه تولید، کشت و فرآوری گیاهان دارویی و طب سنتی نقش مؤثری ایفا کند.

وی افزود: دانشگاه تبریز به نمایندگی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (MSRT) به‌عنوان مرجع ملی همکاری‌های علمی با کشور ترکیه و دیگر کشورهای منطقه و حوزه قفقاز فعالیت می‌کند و این ظرفیت می‌تواند برای پیشبرد فعالیت‌های مؤثر در حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر عسگری تأکید کرد: با توجه به توانمندی‌های دانشگاه تبریز و پتانسیل‌های منطقه، امکان توسعه همکاری‌های مشترک با ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی وجود دارد. این همکاری‌ها می‌تواند در زمینه‌هایی نظیر راه‌اندازی مرکز حفظ و احیای گونه‌های نادر و در معرض انقراض گیاهان دارویی منطقه، تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان، ایجاد مراکز رشد برای بهره‌برداری بهینه از گیاهان دارویی و همچنین راه‌اندازی بانک ژن گیاهی، گام‌های مؤثری بردارد.

بهره‌برداری علمی و فرهنگی از گیاهان دارویی ضروری است

دکتر جواد علی‌پور، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تبریز، نیز در این دیدار با اشاره به خاطره‌ای از تأثیرات و نتایج استفاده از گیاهان دارویی در مناطق مختلف اظهار داشت: بهره‌برداری از گیاهان دارویی باید با در نظر گرفتن بستر و ظرفیت‌های فرهنگی هر منطقه انجام شود.

 وی تأکید کرد که برای بهره‌وری بهینه و پایدار، لازم است شناخت دقیق و علمی از این گیاهان صورت گیرد و اصول بهره‌برداری صحیح و مسئولانه در این زمینه رعایت شود.

شتاب در همکاری‌های دانش‌بنیان گیاهان دارویی

دکتر غلامرضا کیانی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز، هم در این دیدار با اشاره به زمینه‌های توسعه همکاری‌های مشترک با ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی کشور اظهار داشت: با برگزاری رویدادهای استارتاپی و گردآوری ایده‌ها و طرح‌های نوآورانه، می‌توان با راه‌اندازی مراکز نوآوری و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، گام‌های مؤثری در راستای بهره‌برداری از پتانسیل‌های موجود برداشت.

وی افزود: در پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز، شرکت‌های دانش‌بنیان فعالی مستقر هستند که با بهره‌گیری از امکانات و ظرفیت‌های این شرکت‌ها و مراکز رشد پارک، می‌توان همکاری‌های مشترک را با شتاب بیشتری توسعه داد و به نتایج ارزشمندی دست یافت.

دانشگاه تبریز؛ پیشرو در اصلاح گندم و حفاظت از گیاهان دارویی

دکتر سید ابوالقاسم محمدی، عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، هم در این دیدار ضمن تشریح دستاوردها، افتخارات و ظرفیت‌های دانشکده کشاورزی در حوزه گیاهان دارویی اظهار داشت: فعالیت دانشگاه تبریز در زمینه گیاهان دارویی و به‌ویژه برنامه اصلاح گندم از سال ۱۳۸۱ آغاز شده است.

به گفته وی، به دلیل فعالیت‌های برجسته پژوهشی، دانشکده کشاورزی به‌عنوان قطب علمی اصلاح مولکولی غلات کشور انتخاب شده و چندین بار نیز به‌عنوان یکی از قطب‌های برتر کشور مورد تقدیر قرار گرفته است.

وی افزود: با توجه به این ظرفیت‌ها، مرکز تخصصی نوآوری گندم کشور در دانشگاه تبریز راه‌اندازی شده و تاکنون شناسنامه مولکولی برای بیش از ۳۰۰ ژنوتیپ گندم (اطلاعات ژنومی موجود در DNA هر سلول) تهیه شده است.

دکتر محمدی اظهار داشت: بانک ژن مرکز شامل ۵۰۰۰ نمونه گندم، ۵۰۰ نمونه جو، ۲۰۰ نمونه ذرت و تعدادی گیاه دارویی است که برای اصلاح نژاد استفاده می‌شوند.

وی افزود: امسال ۲۵۰ نوع جدید گندم نان و دوروم در ایستگاه تحقیقاتی ماکو برای تکثیر بذر و بررسی اولیه کشت شده و برای اولین بار در کشور، فناوری به‌نژادی سریع بهینه‌سازی شده است.

وی در بخش دیگر سخنان خود با نگرانی از برداشت بی‌رویه و غیراصولی گیاهان دارویی توسط افراد غیرحرفه‌ای هشدار داد که این کار برخی گونه‌های گیاهی را در خطر انقراض قرار داده است.

دکترمحمدی تأکید کرد که دانشگاه تبریز با حمایت ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی کشور می‌تواند اقدامات مؤثری برای حفاظت از این گیاهان انجام دهد.

وی در پایان خواستار ایجاد راه اندازی بانک ژن گیاهان دارویی و تولید بذرهای شناسه‌دار برای حفاظت و استفاده پایدار از این منابع شد.