نقش دانشگاه تبریز در حل مشکلات کشاورزی ایران

جلسه‌ای با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رئیس دانشگاه تبریز، معاون پژوهشی، رئیس دانشکده کشاورزی و جمعی از اعضای هیئت علمی این دانشکده برگزار شد.

تغییر رویکرد پژوهش کشاورزی از تحقیق صرف به حل مسائل و نگاه آینده‌نگر

به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز،  در این نشست، دکتر گل‌محمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، به چالش‌های مهم بخش کشاورزی کشور اشاره کرد و گفت: در دو دهه گذشته سرمایه‌گذاری مؤثری در این حوزه انجام نشده است. مشکلاتی مانند بحران آب، فرسایش خاک، نوسانات قیمت ارز، کاهش بهره‌وری، رشد کند علمی و نبود هماهنگی بین نهادها از جمله مسائل مهم هستند. همچنین تغییرات اقلیمی، کوچک شدن زمین‌های کشاورزی، مسائل قانونی ارث و کاهش جذابیت رشته کشاورزی در میان داوطلبان کنکور از دیگر نگرانی‌هاست.

وی افزود: سازمان تات رویکرد خود را از "تحقیقات صرف" به "حل مسئله" تغییر داده و به جای تمرکز فقط بر پژوهشگر، اکنون مسئله‌محوری و همکاری میان نهادهای مختلف اولویت دارد. شوراهای تخصصی در حوزه‌هایی مانند زراعت، دامپزشکی و باغبانی با همکاری دانشگاه‌ها و بخش خصوصی فعال‌تر شده‌اند و بیش از ۲۰۰ موضوع پژوهشی اولویت‌دار برای استفاده محققان منتشر شده است.

دکتر گل‌محمدی با اشاره به برنامه‌های جدید سازمان، از امضای تفاهم‌نامه با وزارت علوم و بنیاد نخبگان برای حمایت مالی از پژوهش‌های کاربردی خبر داد. همچنین همکاری با مجلس، تدوین طرح‌های ملی در حوزه آب و فناوری‌های نوین، و فراهم شدن امکان کارورزی شش‌ماهه برای دانش‌آموختگان برای افزایش مهارت و کارآفرینی از اقدامات مهم این دوره است. پروژه‌هایی برای آینده‌پژوهی در کشاورزی نیز تا ۲۰ سال آینده در حال برنامه‌ریزی است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود خواستار افزایش نقش بخش کشاورزی در طرح‌های تحقیقاتی ملی شد و بر مشارکت جدی‌تر دانشگاه‌ها و بخش خصوصی در برنامه‌ریزی‌های آینده تأکید کرد. دکتر گل‌محمدی همچنین بر بومی‌سازی فناوری‌های وارداتی، حل مسائل زمین‌های کشاورزی با کمک مراجع دینی، و توسعه گلخانه‌ها متناسب با شرایط اقلیمی کشور تأکید کرد. او آموزش و آگاه‌سازی کشاورزان از طریق همکاری با دهیاران، دانشگاه‌ها و نهادهای مردمی را یکی از نیازهای اصلی بخش کشاورزی دانست.

در پایان، وی خواستار رویکردی سیستمی، علمی، مشارکتی و آینده‌نگر در کشاورزی شد و گفت: باید از کارهای نمایشی دوری کرد و به اقدامات واقعی روی آورد. او از دانشگاه تبریز برای حضور فعال در حل مشکلات کشاورزی کشور دعوت کرد و تعامل نزدیک با دانشگاهیان را راهی برای تحقق توسعه پایدار در این حوزه دانست.

تأکید بر نقش دانشگاه تبریز در حل مسائل کشاورزی با نگاه به آینده

دکتر محمدتقی اعلمی، رئیس دانشگاه تبریز، در آغاز نشست،  ضمن خوش‌آمدگویی به میهمانان، فرارسیدن اعیاد قربان، غدیر و دهه ولایت را تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد این مناسبت‌ها باعث خیر و برکت بیشتر برای بخش کشاورزی و صنعت کشور شود.

وی با بیان اینکه دانشگاه تبریز بر توسعه علمی و حرکت به سمت دانشگاه‌های نسل چهارم تأکید دارد، افزود: طی ماه‌های اخیر، قراردادهای تحقیقاتی بزرگی با کمک معاونت پژوهشی دانشگاه منعقد شده‌اند که برخی از آنها در تاریخ دانشگاه بی‌سابقه بوده‌اند؛ از جمله توافقی به ارزش بیش از ۸۰ میلیارد تومان در چارچوب قانون جهش تولید در دانشگاه‌ها.

دکتر اعلمی با اشاره به اهمیت ارتباط مستمر میان دانشگاه و صنعت، گفت: اگر بخواهیم مشکلات کشور از جمله بحران‌های آب و انرژی را حل کنیم، باید دانشگاه‌ها محور توسعه باشند. وی همچنین به افتتاح مرکز نوآوری کشاورزی دقیق در دانشگاه اشاره کرد و گفت: هدف از این مرکز، تبدیل دانشگاه تبریز به قطب گندم کشور است. این اقدام نویدبخش آینده‌ای روشن برای کشاورزی استان و کشور خواهد بود.

وی ضمن اشاره به حضور نمایندگان دانشگاه در سطوح مدیریتی کشور مانند ریاست‌جمهوری و وزارت جهاد کشاورزی، این فرصت‌ها را زمینه‌ساز همکاری بیشتر بین دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی دانست. دکتر اعلمی در پایان ابراز امیدواری کرد این نشست آغازگر همکاری‌های علمی و عملی گسترده‌تری میان دانشگاه تبریز و وزارت جهاد کشاورزی باشد.

آمادگی دانشگاه تبریز برای اجرای پروژه‌های مشترک و حل چالش‌های کشاورزی با تکیه بر ظرفیت‌های علمی و منطقه‌ای

در ادامه جلسه، دکتر اصغر عسگری، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز، به ظرفیت‌های گسترده دانشگاه در حوزه کشاورزی اشاره کرد و گفت: دانشگاه تبریز با داشتن ۱۸ دانشکده و بیش از ۳۵ واحد پژوهشی، در حوزه‌های مختلف از جمله فنی و مهندسی، کشاورزی، دامپزشکی و علوم انسانی توان بالایی برای همکاری دارد.

وی با بیان اینکه کشاورزی با بسیاری از رشته‌ها در ارتباط است، افزود: دانشگاه آماده است با تکیه بر دانش اعضای هیأت علمی و امکانات پژوهشی، در حل چالش‌های کشاورزی مشارکت کند. دکتر عسگری به مشکل مصرف بالای آب در کشاورزی اشاره کرد و گفت: دانشگاه می‌تواند در زمینه‌هایی مثل آبیاری هوشمند، کشاورزی دیجیتال و اصلاح الگوی کشت راهکارهایی ارائه دهد.

وی همچنین پیشنهاد داد پروژه‌های کلان مشترکی بین دانشگاه و سازمان‌های کشاورزی تعریف شود و الگوهایی موفق جهانی مثل TRP در این همکاری‌ها مدنظر قرار گیرند.

از دیگر پیشنهادهای وی می‌توان به ایجاد زیرساخت‌های پژوهشی مشترک مثل گلخانه‌های تحقیقاتی، کارگاه‌های تخصصی، و حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری اشاره کرد. همچنین ارتقای سامانه‌های آموزش و ترویج کشاورزی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، از دیگر محورهایی بود که وی بر آن تأکید کرد.

دکتر عسگری در پایان افزود: دانشگاه تبریز با توجه به موقعیت جغرافیایی‌اش می‌تواند نقش مهمی در توسعه همکاری‌های بین‌المللی، به‌ویژه با کشورهای ترکیه، منطقه قفقاز و آناتولی ایفا کند و تمامی امکانات و ظرفیت‌های علمی خود را در خدمت توسعه بخش کشاورزی کشور قرار دهد.

دکتر حسین نوید، رئیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، هم  در این نشست ، با اشاره به سابقه طولانی و ظرفیت‌های بالای این دانشکده، اعلام کرد: طرح راه‌اندازی دهکده فناوری‌های نوین کشاورزی به عنوان چشم‌انداز آینده در دست پیگیری است.

وی در ادامه یادآور شد که این دانشکده در سال ۱۳۳۴ تأسیس شده و امسال وارد هفتادمین سال فعالیت خود شده است. در حال حاضر، ۱۲۵ عضو هیئت علمی، ۱۰۵ نیروی پشتیبانی و زیرساخت‌های علمی و پژوهشی گسترده در این دانشکده فعالیت دارند.

دکتر نوید درباره مجموعه خلعت‌پوشان گفت: این مجموعه با وسعت حدود ۳۵۰ هکتار شامل زمین‌های کشاورزی، باغ، دامداری، آزمایشگاه، کارگاه و منابع آبی است که یکی از سرمایه‌های اصلی دانشکده محسوب می‌شود. ما در حال برنامه‌ریزی هستیم تا این مجموعه را به یک فضای علمی، آموزشی و حتی تفریحی و گردشگری تبدیل کنیم.

ویو همچنین با اشاره به نقش مؤثر دانشکده در تربیت نیروی انسانی در حوزه کشاورزی افزود: دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز هم‌اکنون دارای ۱۲ رشته کارشناسی، ۳۷ گرایش کارشناسی‌ارشد و ۲۱ گرایش دکتری تخصصی است. در این مجموعه بیش از ۲۱۷۰ دانشجو، از جمله ۱۶۶ دانشجوی خارجی، مشغول به تحصیل هستند.

رئیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز به همکاری‌های گسترده این مجموعه با نهادهای اجرایی، صنعتی و دانشگاه‌های خارجی اشاره کرد و گفت: ارتباط خوب با سازمان جهاد کشاورزی، صنایع دام و طیور، نظام مهندسی کشاورزی، مؤسسات تحقیقاتی داخلی و دانشگاه‌هایی در کشورهای آلمان، ترکیه، عراق و ازبکستان، از نقاط قوت این دانشکده است.

در پایان، دکتر نوید از تهیه و ارائه طرح توسعه‌ای برای مجموعه خلعت‌پوشان خبر داد و تأکید کرد: در ادامه حمایت‌های ریاست جمهوری و وزیر جهاد کشاورزی، طرح ایجاد دهکده فناوری‌های نوین کشاورزی تدوین شده که می‌تواند بستری برای رشد علمی و عملی کشور در حوزه کشاورزی باشد.