گفت و گو با معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تبریز به مناسبت روز غزه؛
از زیر آوار تا فریاد آزادی
۲۹ دی، که به عنوان روز گرامیداشت غزه در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران ثبت شده، یادآور مقاومت شجاعانه مردم فلسطین و به ویژه ساکنان باریکه غزه در برابر اشغالگری‌ها و تجاوزات است. این روز که در سال ۱۳۸8 با تصویب مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان، به منظور گرامیداشت مقاومت و پایداری مردم غزه در جنگ ۲۲ روزه سال ۲۰۰۸-۲۰۰۹، نامگذاری شده، نه تنها نشانه‌ای از حمایت از مردم فلسطین بلکه یک فرصت برای بازگویی مظلومیت و نقض حقوق بشر در این منطقه به جهانیان است. هدف از این نامگذاری، زنده نگه داشتن یاد قهرمانان مقاومت و آگاهی‌بخشی به افکار عمومی درباره مصائب و مشکلاتی است که مردم غزه با آنها روبرو هستند.
روابط عمومی دانشگاه تبریز در مصاحبه ای با دکتر جواد علی پور، معاون فرهنگی و اجتماعی و عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تبریز، به بررسی اهمیت این روز، فعالیت‌هایی که در ایران برای گرامیداشت آن انجام می‌شود و تاثیرات جهانی آن پرداخته شده است که از منظرتان می گذرد.
۲۹ دی به عنوان روز غزه چگونه نامگذاری شده و چرا این روز به عنوان روز ملی غزه در ایران اهمیت دارد؟
در سال ۱۳۸۷، جنگ ۲۲ روزه آغاز شد. اسرائیل تلاش کرد تا به نوعی تکلیف غزه را یکسره کند، اما بعد از ۲۲ روز جنگ و حملات بی‌رحمانه به باریکه غزه، نهایتاً شکست را پذیرفت و عقب‌نشینی کرد. در سالگرد این واقعه، مجلس شورای اسلامی قانونی را مصوب کرد که بر اساس آن غزه به عنوان نماد مقاومت فلسطین شناخته شد و ۲۹ دی ماه به عنوان «روز غزه، نماد مقاومت فلسطین» نامگذاری شد. این قانون شامل سه ماده است:
ماده یکم: نامگذاری ۲۹ دی به عنوان روز ملی غزه در ایران.
ماده دوم: وظیفه وزارت امور خارجه مشخص شده تا تلاش کند این روز را در سازمان همکاری‌های اسلامی ارتقا دهد و سایر کشورها را تشویق کند تا این روز را در تقویم رسمی خود به رسمیت بشناسند و به پاسداشت مقاومت مردم غزه و فلسطین بپردازند.
ماده سوم: مجلس شورای اسلامی موظف است از طریق بین‌المجالس کشورهای اسلامی، این موضوع را ترویج دهد و تلاش کند تا مجالس کشورهای اسلامی نیز چنین قانونی را در کشورهای خود به تصویب برسانند.
رویدادهای کلیدی که منجر به نامگذاری 29 دی به عنوان روز غزه شده‌اند چه بوده‌اند؟
این مسئله به ماهیت وقایعی که در هفت تا هشت دهه گذشته رخ داده‌اند، برمی‌گردد. از سال ۱۹۴۸، باریکه غزه توسط مصر تصرف شد. در جنگ‌های بین اعراب و رژیم صهیونیستی از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۷، در جنگ شش روزه، این منطقه تحت کنترل مصر بود تا اینکه مصر و اعراب شکست خوردند و اسرائیل بر منطقه مسلط شد. از سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۰۵، این منطقه تحت سیطره اسرائیل بود تا اینکه در سال ۲۰۰۵، اسرائیل از غزه عقب‌نشینی کرد. پس از آن، چندین دور جنگ توسط اسرائیل در این منطقه رخ داده است تا مقاومت مردم غزه و فلسطین را در هم بشکند و بر منطقه مسلط شود.
با توجه به اهمیت استراتژیک غزه در سواحل دریای مدیترانه، جنگ‌های متعددی رخ داده‌اند، از جمله جنگ ۲۲ روزه که منجر به نامگذاری روز غزه در ایران شد. پس از آن، جنگ هشت روزه و جنگ‌های پنجاه و یک یا پنجاه و دو روزه نیز به راه افتادند. از سال گذشته و بعد از عملیات طوفان الاقصی، اسرائیل جنگی تمام عیار علیه مردم غزه آغاز کرد که منجر به کشته شدن ده‌ها هزار نفر شده است.
این منطقه به دلیل مقاومت و استقامتش در برابر خشونت، جنگ‌طلبی و توسعه‌طلبی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین دلیل، نامگذاری روزی به عنوان روز غزه اهمیت دارد.
اهداف و پیام‌های اصلی روز غزه چیست و آیا روز غزه (29 دی) فقط در ایران گرامی داشته می‌شود یا در دیگر کشورها نیز به آن توجه می‌شود؟
به نظر من، مهم‌ترین هدف پیام روز غزه، بازگویی مظلومیت یک ملت و رساندن صدای این مظلومیت به گوش جهانیان است. این روز تاکید بر مقاومت در برابر هرگونه اشغالگری، خشونت و ناامنی دارد و همچنین بر وحدت محور مقاومت تاکید می‌کند. از سوی دیگر، هدف دیگر نامگذاری این روز، تاکید بر نقض حقوق بشر و حقوق انسان‌ها در یک جغرافیای خاص است که به همه جهانیان یادآوری می‌شود.
هدف دیگر این روز، تجلیل از حماسه‌آفرینی‌های مردم فلسطین و رهبران آنها در این زمینه است. همچنین، این روز فرصتی است برای به اشتراک گذاشتن وقایع و تجربیات مردم با دیگر کشورها، به ویژه کشورهای اسلامی و کشورهایی که به دنبال ترویج آموزه‌های اخلاقی و انسانی هستند.
نهایتاً، هدف آخر این است که هرگونه خشونت و وحشی‌گری در یک منطقه از جهان، به ویژه خشونت و تجاوز علیه کودکان، زنان و شهروندان غیرنظامی را به گوش جهانیان برسانیم و افکار عمومی را نسبت به این مظلومیت‌ها و خشونت‌هایی که علیه یک ملت روا داشته می‌شود، آگاه کنیم.
چه رویدادهای کلیدی در روز غزه رخ داده‌اند که تأثیر عمیقی بر وضعیت کنونی این منطقه گذاشته‌اند؟
در ارتباط با رویدادهای کلیدی که منجر به نامگذاری روز غزه شد، مهم‌ترین آن شکست اسرائیل در جنگ ۲۲ روزه بود. با توجه به وسعت این منطقه - تقریباً ۴۰ کیلومتر طول و حدود ۱۰ کیلومتر عرض - باریکه غزه در سواحل دریای مدیترانه قرار دارد. ماشین جنگی اسرائیل تصور می‌کرد که با یک عملیات کوتاه مدت و سریع، که آن را عملیات سرب گداخته نامیده بود، می‌تواند تکلیف این منطقه را یکسره کند. اما مقاومت مردم فلسطین این تصور را شکست داد و باعث شد تا این عملیات به نتیجه مورد نظر نرسد.
به نظر من، مهم‌ترین رویدادی که منجر به این نامگذاری شد، مقاومت مردم فلسطین در جنگ ۲۲ روزه بود که به صورت تمام عیار علیه غزه انجام گرفت. این مقاومت، بازتاب دهه‌ها تلاش مردم غزه برای حفظ هویت واقعی خود در برابر هرگونه هجمه و مداخله خارجی است. این مقاومت نه در زمانی که مصر بر آن سیطره داشت و نه در دوره‌ای که اسرائیل بر این سرزمین مسلط شد، از بین نرفت. مردم مقاومت کردند تا آرمان‌های فلسطین را زنده نگه دارند و هویت خود را پاس بدارند.
تفاوت روز غزه با روز قدس چیست و چگونه به یکدیگر مرتبط هستند؟
در ارتباط با تفاوت روز غزه با روز قدس، باید به این نکته اشاره کنیم که امام خمینی (ره) روز جهانی قدس را با هدف آگاهی‌بخشی جهانیان نسبت به اشغالگری، تجاوز، پاکسازی قومی، بی‌خانمان کردن انسان‌ها و نقض حقوق اولیه آنها در زیست بر سرزمین تاریخی خودشان نامگذاری کرد. به همین خاطر، روز جهانی قدس در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان در همه کشورها توسط مسلمانان و انسان‌های آزادی‌خواه گرامی داشته می‌شود تا یاد مردم مظلوم فلسطین زنده بماند.
به نظر من، تفاوت اصلی این است که روز غزه فعلاً در ایران به عنوان یک روز ملی نامگذاری شده است، اما همانطور که در قانون مربوط به این روز و تصویب آن در مجلس شورای اسلامی عنوان شده، ماده دو و سه این قانون وظیفه‌ای برای وزارت امور خارجه و مجلس شورای اسلامی قرار داده تا تلاش کنند این روز را در میان کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اسلامی (۵۷ کشور) ترویج دهند و آنها نیز این روز را به رسمیت بشناسند.
ارتباط هر دو با یکدیگر در این است که هر دو روز، روز جهانی قدس و روز غزه، برای پاسداشت یاد مردم مظلوم فلسطین و مظلومیت‌هایی که بر آنها تحمیل شده است، ایجاد شده‌اند. هر دو روز فرصتی هستند برای حق‌طلبی، فریاد عدالت‌خواهی و آگاهی‌بخشی به افکار عمومی جهان درباره ظلم و ستمی که در قرن بیست و یکم بر یک ملت روا داشته می‌شود، در حالی که بسیاری از انسان‌ها و دولت‌ها یا اطلاعی ندارند یا به نوعی خود را به غفلت و بی‌توجهی می‌زنند.
چه برنامه‌ها و فعالیت‌هایی در 29 دی برای گرامیداشت روز غزه انجام می‌شود؟
در ارتباط با برنامه‌ها و فعالیت‌های 29 دی برای گرامیداشت روز غزه، باید عرض کنم که انواع برنامه‌ها در کشور ما در این راستا برگزار می‌شود، از جمله گردهمایی‌ها، راهپیمایی‌ها، نمایشگاه‌ها و سخنرانی‌های حضوری. اما به نظر من، با توجه به اینکه شهر تبریز شهر خواهرخوانده غزه است، اگر یک هفته فرهنگی در این راستا شکل بگیرد یا برنامه‌های مختلفی در بستر فضای مجازی مثل وبینارها برگزار شود، بسیار مفید خواهد بود.
از سوی دیگر، فلسفه روز غزه این است که مردم به میدان بیایند. اگر تشکل‌های علمی، فرهنگی، دانشگاهی و اجتماعی، فعالان و کنشگران اجتماعی به عرصه بیایند و در این روز فعالیت کنند، به ویژه از طریق رسانه‌ها و فضای مجازی، بسیار مفید خواهد بود. یعنی فلسفه نامگذاری بیست و نه دی به عنوان روز غزه از طریق چنین برنامه‌هایی می‌تواند فراگیرتر شود و نه تنها در سطح ایران، بلکه در سطح منطقه و جهان نیز مفید باشد.
نظر شما :