چهارمین همایش ملی مشروطیت در دانشگاه تبریز برگزار شد

۱۴ مرداد ۱۳۹۶ | ۱۷:۱۳ کد خبر : ۶۱۰۶ اخبار
تعداد بازدید:۶۳۴

 

 

چهارمین همایش ملی مشروطیت با  محوریت "رویکردها و جریان‌های فکری – سیاسی در مشروطیت ایران"، در دانشگاه تبریز برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه تبریز، نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان شرقی در این همایش با بیان اینکه انقلاب مشروطه مهم‌ترین تحول اجتماعی ایران در اواخر عصر قاجاریه و اویل عصر پهلوی بوده است، گفت: این نهضت باید در ابعاد مختلف فکری و فرهنگی، سیاسی و اقتصادی که زمینه ساز اصلی این جریان بوده اند، از سوی مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی مورد کنکاش و بررسی قرار گیرد، تا اینکه بیشتر ابعاد پنهان و زوای متعدد آن مورد تحلیل قرار گیرد.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر سیدمحمدعلی آل‌هاشم در بخش دیگر سخنان خود یادآور شد: نهضت مشروطه دارای پیامدها و تاثیرات مثبت و منفی زیادی داشته است که از جمله، پیامد مثبت آن می توان به قطع سلطه بیگانگان، توجه به فرهنگ و ارزش‌های خودی، وحدت و همدلی بین انقلابیون و مردم و ... اشاره کرد و همچنین مشروطه مفاهیمی همانند قانون اساسی مجلس را مطرح کرد و آن را به رسمیت شناخت و تجربیات ارزشمند آن نیز در انقلاب اسلامی مورد توجه و استفاده قرار گرفت.

نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان شرقی با اشاره به پیامدهای منفی نهضت مشروطه نیز گفت: جایگزینی ملی‌گرایی به جای دین مداری، فروپاشی مرز خودی و غیرخودی و حذف نیروهای مذهبی از جمله پیامدهای منفی این جریان بوده است.

امام جمعه تبریز در بخش دیگر سخنان خود با اشاره به نقش علما و روحانیون افزود: سید محمد طباطبایی یکی از ارکان مشروطیت است، که قطعاً بدون حمایت وی آزادی‌خواهان موفق به مشروطیت نمی‌شدند، و شیخ فضل‌الله نوری نیز در این انقلاب خواستار تاسیس عدالتخانه برای ترویج اجرای احکام اسلامی شد، به طوریکه حتی برای موفقیت آن، در مهاجرت کبری همراه مهاجران شد و به تبع آن سایر علمای دیگر با وی همراه شدند.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر آل‌هاشم با بیان اینکه اگر پشتیبانی این رهبران نبود، روشنفکران قادر نبودند حمایت مردم را جذب کنند، افزود:  شیخ فضل الله نوری مشروطه‌ مشروعه را ابداع کرد و بر این باور بود که قوانین  جزائی و حقوقی نیز باید طبق موازین اسلامی وضع شوند.

رییس دانشگاه تبریز نیز در این همایش با اشاره به اینکه خواستگاه و زادگاه نهضت مشروطه آذربایجان و در راس آنها شهر تبریز بوده، تصریح کرد: در واقع این روز یادآور سالگرد تحول بزرگ مشروطیت در تاریخ معاصر ایران است، که با گذشت بیش از یک سده از آن همچنان این موضوع مورد بحث و بررسی محافل اهل علم و محققان و حتی عموم مردم است.

دکتر محمدرضا پورمحمدی در ادامه با تاکید بر اینکه سالگرد این رویداد فرصتی برای تجلیل و بزرگداشت کامیابی ها و دستاوردهای مثبت آن و نظر  نقادانه و از سر عبرت به تلخی ها و ناکامی هایی مشروطیت است، یادآور شد: دانشگاه تبریز در مقام یکی از پرسابقه ترین مراکز آموزش عالی کشور و با نظر به پیشینه منطقه آذربایجان در مشروطه خواهی ایرانیان، بر خود فرض می داند که در تحلیل و تکریم این مطقع دوران ساز از تاریخ ایران نقش شایسته خویش را ایفا نماید.

وی افزود: در سال جاری نیز در تداوم فعالیت های این دانشگاه در همکاری با نهادهای پژوهشی دیگر چهارمین همایش ملی مشروطیت با رویکرد جریان‌های فکری و سیاسی در مشروطیت ایران با حضور اساتید  در دستور کار دانشگاه و نهادهای ذی ربط قرار گرفته است.

رییس دانشگاه تبریز با بیان اینکه باید از تاریخ گذشته خویش گرفت یادآور شد: ملتی که تاریخ بخوانند کودکانشان نیز همچون بزرگان خواهند اندیشید، ولی ملتی که به تاریخ خود اهمیت ندهند قطعا بزرگترهای آن جامعه مانند کودکان خواهند اندیشید و مشکلات بزرگی را برای جامعه ایجاد خواهد کرد.

دکتر پورمحمدی در پایان موتور محرک انقلاب ها را اعتقادات دینی و مذهبی عنوان کرد و افزود: در راستای همین اعتقادات دینی و مذهبی و به خاطر همین باورهاست که توانستیم هشت سال دفاع مقدس را مدیریت کرده و یک وجب از خاک خویش را به دشمن تا دندان مجهز  که دنیا از آن حمایت می کرد، ندهیم، و همچنانکه وقتی سرکنسول روسیه به ستارخان برای استفاده از پرچم روسیه در راستای در امان ماندن را پیشنهاد کرد، ستارخان در جواب سرکنسول روسیه گفته بود که «من  ‌می‌خواهم هفت دولت زیر بیرق حضرت ابوالفصل و دولت ایران باشد، تو از من می‌خواهی زیر پرچم شما بروم

دکتر موسی فقیه حقانی،  استاد دانشگاه و معاون پژوهشی موسسه مطالعات تاریخ ایران از دیگر سخنران ویژه این همایش بود.

وی در این همایش با بیان اینکه روایت های مختلفی از این نهضت ارایه می شود و از این رو باید بازنگری در تواریخ مشروطه با توجه به مستندات موجود انجام گیرد، گفت: اگر به تاریخ گذشته کشورمان بنگریم می بینیم که کشورمان در دوران گذشته مورد تجاوز استعمار قرار گرفته و همیشه دخالت بیگانه در این کشور نیز زیاد بوده است، و در نهضت مشروطه هم نقش عامل خارجی بسیار زیاد بوده که دو دوره جنگ را بر ما تحمیل کردند، که کشور انگلیس در آنها نقش تعین کننده ای داشته است.

دکتر حقانی در ادامه با بیان اینکه مشروطه نهضتی برخواسته از نیاز و اندیشه اسلامی بوده است، تصریح کرد: در این رویداد اقشار مختلف مردم و در این میان علما، روشنفکران و سایر طبقات عوام خواستار تاسیس عدالتخوانه و آگاهی بخشی مردم از قانون و عمل به قانون خواهی بوده اند.

 این استاد تاریخ با تاکید  بر اینکه علما به هیچ‌وجه علاقه به برانداری نداشتند،  بلکه آنها تمایل به تغییرات بودند، افزود: علمای نجف و تهران از جمله شیخ فضل‌الله نوری از سال ۱۳۱۷ به فکر اصلاحات اساسی افتادند، به طوریکه اصلاح ساختاری علما منجر به عزل امین‌السلطان شد و جدی‌ترین حرکت علما بود، تا حاکمیت را از نفوذ غرب‌گراها اصلاح کنند و ادامه روند اصلاحی علما منجر شد تا روحانیون به سوی عدالت‌خانه بروند.

دکتر حقانی در بخش دیگر سخنان خود تصریح کرد: شیخ‌فضل‌الله نوری مخالف مشروطه نبود، بلکه او و آخوند خراسانی هر دو به ایرانی مبتنی بر مبانی دینی می‌اندیشیدند، البته مخالفان بسیاری داشت، ولی پس از اینکه وی به شهادت رسید، آنها پی به ماهیت مشروطه بردند.

دکتر محمد علی پرغو، دبیر علمی این همایش نیز با اشاره به اینکه  مقالات این همایش در حول پنج محور کلی تاریخ، علوم سیاسی، حقوق، الهیات و ادبیات بوده است، تصریح کرد: اندیشه های دینی و مشروطیت (مشروطه مشروعه، مشروطه خواهان)، ناسیونالیسم و مشروطیت، قانون گرایی و مشروطیت، تجدد خواهی در انقلاب مشروطیت، اندیشه های سیاسی نوین در مشروطه ایران، احزاب و مطبوعات در عصر مشروطه، آذربایجان و مشروطیت ایران(با رویکردجریان شناسی)، جریان ادبی در عصر مشروطه، مبانی فکری حقوق اساسی در مشروطیت، مشروطیت و دولت ملی مدرن و  مشروطیت و جریان نفوذ از جمله محورهای کلی و اصلی این همایش بود.

وی افزود: در بین مقالات ارسال شده به دبیرخانه این همایش حدود 22 مقاله برگزیده و انتخاب شده است که برخی مقالات برگزیده در دو پانل تخصصی ارایه خواهد شد.

رییس موسسه تاریخ و فرهنگ ایران دانشگاه تبریز در بخش دیگر سخنان خود با بیان اینکه مشروطیت از زوایای متعددی قابل بررسی است و تا کنون نیز پژوهش ها و تحقیقات فراوانی نیز در این راستا انجام شده و آثار مختلفی هم در این خصوص به رشته تحریر در آمده است، یادآور شد: با این حال بدون هیچ گونه اغراقی باید اذعان کرد که همچمان خلاء های بسیاری در این واقعه مهم وجود دارد و آن گونه شایسته و بایسته است مورد کاوش و تحلیل علمی و نوآورانه قرار نگرفته است و در همین راستا کاوش در زمینه های فکری و نظری و بررسی ابعاد مختلف در بین جریانات و گرایش ها، موضوعی است که از اهمیتی خاص برخوردار است چرا که توجه به این جنبه از حوادث و رویدادهای مشروطیت نقش مهمی در شناساندن و فهم روابط و مناسباتی که در مشروطه و پس از آن رخ داده است ایفا می نماید.

دکتر پرغو با بیان اینکه چندین سال است که در سالگرد این رویداد بزرگ نهادهای مختلف ازجمله دانشگاه‌ها و نهادهای علمی استان و شهرستان اقدام به برگزاری همایش‌هایی در این خصوص نموده‌اند، خاطر نشان کرد: مشروطیت از مهم‌ترین رویدادها و مقاطع زمانی دوران معاصر کشورمان است که آثار و نتایج آن تا زمانه کنونی ادامه پیدا کرده است و مباحث مختلف در آن همچنان حدیث نامکرّر است که در این میان آذربایجان و به ویژه شهر تبریز سهمی غیر قابل انکار در این واقعه تاریخی ایفا نموده است.

همین گزارش حاکی است: چهارمین همایش ملی مشروطیت از سوی دانشگاه  تبریز، موسسه تاریخ و فرهنگ ایران به عنوان متولی از سوی دانشگاه تبریز، سازمان بسیج اساتید استان آذربایجان شرقی، دانشگاه ها و نهادهای فرهنگی شهر تبریز به میزبانی دانشگاه  تبریز برگزار شد.





۲ رای

نظر شما :